న్యాయమైన పద్ధతుల నియమావళి (Fair Practice Code)

పీఠిక (Preamble)

ఈ ఫెయిర్ ప్రాక్టీసెస్ కోడ్ ("ఎఫ్పీసి" లేదా "విధానం" లేదా "కోడ్") సాజన్ ఇంటర్నేషనల్ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ ("కంపెనీ" లేదా "మేము" లేదా "మా") ద్వారా భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ("ఆర్బీఐ") నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీల ("ఎన్‌బిఎఫ్‌సి") కోసం జారీ చేసిన మాస్టర్ సర్క్యులర్ సంఖ్య RBI/DOR/2025-26/362 DOR.MCS.REC.No.281/01-01-039/2025- తేదీ నవంబర్ 28, 2025 ("ఆర్బీఐ సర్క్యులర్") మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. ఇందులో కస్టమర్లతో వ్యవహరించేటప్పుడు న్యాయమైన వ్యాపార మరియు కార్పొరేట్ పద్ధతుల ప్రమాణాలు నిర్దేశించబడ్డాయి.

క్రింద పేర్కొన్న ఎఫ్‌పిసి, పైన పేర్కొన్న ఆర్బీఐ సర్క్యులర్‌లో ఉన్న ఎన్‌బిఎఫ్‌సిల కోసం ఫెయిర్ ప్రాక్టీసెస్ కోడ్ మార్గదర్శకాలకు పూర్తిగా అనుగుణంగా ఉంది. ఈ మార్గదర్శకాలు ప్రధానంగా రుణ నిబంధనలు మరియు షరతులపై తగిన సమాచార బహిర్గతం మరియు బలవంతపు వసూలు పద్ధతులను నివారించడం వంటి సాధారణ సూత్రాలను కలిగి ఉంటాయి.

కంపెనీ కస్టమర్లందరి ప్రయోజనార్థం ఈ ఎఫ్‌పిసిని తన అన్ని కార్యాలయాలు, కస్టమర్ సేవా కేంద్రాలలో మరియు తన వెబ్‌సైట్‌లో ప్రముఖంగా ప్రదర్శించింది, మరియు దీనిని అక్షరాలా పాటిస్తుంది.

నియమావళి యొక్క లక్ష్యం (Objective of the Code)

కంపెనీ యొక్క న్యాయమైన రుణ పద్ధతులు మార్కెటింగ్, లోన్ ఆరిజినేషన్, ప్రాసెసింగ్, సర్వీసింగ్ మరియు కలెక్షన్ కార్యకలాపాలతో సహా దాని కార్యకలాపాలన్నింటికీ వర్తిస్తాయి. ఎఫ్‌పిసి పట్ల కంపెనీ యొక్క నిబద్ధత ఉద్యోగుల జవాబుదారీతనం, పర్యవేక్షణ మరియు ఆడిటింగ్ కార్యక్రమాలు, శిక్షణ మరియు సాంకేతికత ద్వారా ప్రదర్శించబడుతుంది.

కంపెనీ డైరెక్టర్ల బోర్డు మరియు మేనేజ్‌మెంట్ తమ కార్యకలాపాలు న్యాయమైన రుణాల పట్ల బలమైన నిబద్ధతను ప్రతిబింబించేలా చూడటానికి మరియు ఉద్యోగులందరికీ ఆ నిబద్ధత గురించి అవగాహన ఉండేలా పద్ధతులను రూపొందించడానికి బాధ్యత వహిస్తాయి.

ఈ కోడ్ క్రింది లక్ష్యాలతో అభివృద్ధి చేయబడింది:

• కస్టమర్లతో వ్యవహరించేటప్పుడు న్యాయమైన పద్ధతులను నిర్ధారించడం;
• వ్యాపారాన్ని నిర్వహించేటప్పుడు పారదర్శకమైన, న్యాయమైన, నైతికమైన మరియు చట్టబద్ధమైన పద్ధతులను పాటించడం;
• కస్టమర్లకు / కాబోయే కస్టమర్లకు అవసరమైన అన్ని వివరాలు మరియు సమాచారాన్ని అందించడం మరియు పరస్పర ప్రయోజనకరమైన దీర్ఘకాలిక సంబంధాన్ని ప్రోత్సహించడం; మరియు
• కంపెనీపై కస్టమర్లకు ఉన్న నమ్మకాన్ని బలోపేతం చేయడం.

ముఖ్యమైన కట్టుబాట్లు (Key Commitments)

తన కస్టమర్లతో వ్యవహారాలలో కంపెనీ పాటించడానికి వాగ్దానం చేసే ముఖ్యమైన కట్టుబాట్లు:

• వృత్తిపరమైన, సమర్థవంతమైన, మర్యాదపూర్వకమైన, నిబద్ధతతో కూడిన మరియు వేగవంతమైన సేవలను అందించడం;
• మతం, కులం, లింగం లేదా వంశం ఆధారంగా ఎలాంటి వివక్ష చూపకపోవడం;
• రుణ ఉత్పత్తుల ప్రకటనలు మరియు మార్కెటింగ్‌లో న్యాయంగా మరియు నిజాయితీగా వ్యవహరించడం;
• రుణ లావాదేవీలకు సంబంధించి నిబంధనలు మరియు షరతులు, ఖర్చులు, హక్కులు మరియు బాధ్యతలను కస్టమర్లకు ఖచ్చితంగా మరియు సకాలంలో తెలియజేయడం;
• రుణాలు కోరే కస్టమర్లకు తగిన సహాయం లేదా సలహాలు అందించడం;
• కంపెనీలోనే అంతర్గత ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా కస్టమర్లతో వచ్చే వివాదాలు లేదా విభేదాలను పరిష్కరించడానికి చిత్తశుద్ధితో ప్రయత్నించడం;
• అన్ని నియంత్రణ నిబంధనలను సద్భావంతో పాటించడం; మరియు
• యాజమాన్యం మరియు నిర్వహణ ప్రయోజనాలను సమన్వయం చేసే పరిహారం మరియు ఇతర విధానాలను అమలు చేయడం.

రుణాల కోసం దరఖాస్తులు మరియు వాటి ప్రాసెసింగ్ (Applications for Loans and Their Processing)

• రుణగ్రహీతతో జరిగే అన్ని సంభాషణలు స్థానిక భాషలో లేదా రుణగ్రహీతకు అర్థమయ్యే భాషలో ఉంటాయి.
• కంపెనీ యొక్క రుణ దరఖాస్తు ఫారాలలో రుణగ్రహీత ప్రయోజనాలపై ప్రభావం చూపే అవసరమైన సమాచారంతో పాటు రుణగ్రహీత సమర్పించాల్సిన అన్ని పత్రాల వివరాలు ఉంటాయి.
• ఇతర ఎన్‌బిఎఫ్‌సిలు అందించే నిబంధనలతో పోల్చి సరైన నిర్ణయం తీసుకోవడానికి రుణగ్రహీతకు సహాయపడే అవసరమైన సమాచారాన్ని కంపెనీ అందిస్తుంది.
• కంపెనీ రుణ దరఖాస్తు ఫారాలను స్వీకరించినట్లు రుణగ్రహీతలకు రసీదు ఇచ్చే విధానాన్ని కలిగి ఉంది మరియు అవసరమైన మొత్తం సమాచారం అందిన తేదీ నుండి సహేతుకమైన వ్యవధిలో తన నిర్ణయాన్ని తెలియజేస్తుంది.

రుణ మూల్యాంకనం మరియు నిబంధనలు/షరతులు (Loan Appraisal and Terms/Conditions)

• మంజూరైన రుణ మొత్తం, వార్షిక వడ్డీ రేటు మరియు దాని లెక్కింపు విధానంతో కూడిన నిబంధనలు మరియు షరతులను రుణగ్రహీతకు అర్థమయ్యే భాషలో శాంక్షన్ లెటర్ ద్వారా లిఖితపూర్వకంగా కంపెనీ తెలియజేస్తుంది మరియు రుణగ్రహీత ఆమోదాన్ని తన రికార్డులలో భద్రపరుస్తుంది. అధిక వడ్డీ లేదా పెనాల్టీ ఛార్జీలపై వచ్చే ఫిర్యాదులను దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఆలస్య చెల్లింపులకు విధించే జరిమానాలను రుణ ఒప్పందంలో బోల్డ్ (Bold) అక్షరాలలో స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది.
• రుణ మంజూరు / పంపిణీ సమయంలో రుణ ఒప్పందం యొక్క కాపీని మరియు అందులో పేర్కొన్న అన్ని అనుబంధాల కాపీలను రుణగ్రహీతకు అర్థమయ్యే భాషలో కంపెనీ తప్పనిసరిగా అందిస్తుంది.

నిబంధనలు మరియు షరతులలో మార్పులతో సహా రుణాల పంపిణీ (Disbursement of Loans & Changes in Terms)

• పంపిణీ షెడ్యూల్, వడ్డీ రేటు, సేవా రుసుములు, ముందస్తు చెల్లింపు ఛార్జీలు మొదలైన రుణ నిబంధనలలో ఏదైనా మార్పు ఉంటే, కంపెనీ రుణగ్రహీతకు అర్థమయ్యే భాషలో లిఖితపూర్వక నోటీసును ఇస్తుంది. వడ్డీ రేట్లు మరియు ఛార్జీలలో మార్పులు భవిష్యత్తు ప్రభావంతో మాత్రమే అమలు చేయబడతాయని కంపెనీ నిర్ధారిస్తుంది. ఈ మేరకు రుణ ఒప్పందంలో తగిన నిబంధన చేర్చబడుతుంది.
• రుణ ఒప్పందం ప్రకారం చెల్లింపును రీకాల్ చేయడం లేదా త్వరితగతిన అమలు చేయడం వంటి నిర్ణయాలు సంబంధిత రుణ ఒప్పందానికి అనుగుణంగా ఉంటాయి.
• రుణగ్రహీత అన్ని బాకీలను పూర్తిగా చెల్లించిన తర్వాత మాత్రమే కంపెనీ రుణగ్రహీత యొక్క అన్ని పూచీకత్తులను (సెక్యూరిటీలను) విడుదల చేస్తుంది. సెట్-ఆఫ్ హక్కును ఉపయోగించాల్సి వస్తే, మిగిలిన క్లెయిమ్‌లు మరియు నిబంధనల పూర్తి వివరాలతో రుణగ్రహీతకు నోటీసు ఇవ్వబడుతుంది. అన్ని లాంఛనాలు పూర్తయిన పదిహేను (15) పనిదినాలలోపు రుణగ్రహీతకు నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్ ("NOC") జారీ చేయబడుతుంది.

సాధారణ నిబంధనలు (General Provisions)

• సంబంధిత రుణ ఒప్పందాల నిబంధనలు మరియు షరతులలో పేర్కొన్న ప్రయోజనాల కోసం తప్ప, రుణగ్రహీతల వ్యవహారాలలో కంపెనీ ఎలాంటి జోక్యం చేసుకోదు.
• మా ఫీల్డ్ సిబ్బంది ఉదయం 6 గంటల కంటే ముందు మరియు రాత్రి 8 గంటల తర్వాత రుణగ్రహీతలకు ఫోన్ చేయరు మరియు రికవరీ ప్రయోజనం కోసం పండుగలు, వివాహాలు లేదా సంతాప సమయాల్లో వారి నివాసానికి లేదా కార్యాలయానికి వెళ్లరు.
• రుణ దరఖాస్తు ప్రక్రియ సంక్లిష్టంగా లేకుండా మరియు క్రమబద్ధీకరించిన ప్రక్రియ ద్వారా నిర్ణీత సమయ షెడ్యూల్ ప్రకారం రుణ పంపిణీ జరిగేలా మేము చూస్తాము.
• రుణ ఖాతాను బదిలీ చేయాలనే అభ్యర్థన రుణగ్రహీత నుండి అందితే, కంపెనీ యొక్క సమ్మతి లేదా అభ్యంతరం 21 రోజుల్లోపు రుణగ్రహీతకు తెలియజేయబడుతుంది. అటువంటి బదిలీ వర్తించే చట్టానికి అనుగుణంగా పారదర్శక ఒప్పంద నిబంధనల ప్రకారం ఉంటుంది.
• బాకీల రికవరీ విషయంలో కంపెనీ ఎలాంటి వేధింపులకు పాల్పడదు (అసహజ వేళల్లో నిరంతరం ఇబ్బంది పెట్టడం, రికవరీ కోసం బలప్రయోగం చేయడం వంటివి ఉండవు). సిబ్బంది కస్టమర్లతో మర్యాదగా వ్యవహరించేలా తగిన శిక్షణ ఇవ్వబడుతుంది.

ఎఫ్‌పిసిని తెలియజేసే భాష మరియు విధానం (Language and Mode of Communicating FPC)

• ఈ ఎఫ్‌పిసి కంపెనీ ద్వారా ఆంగ్ల భాషలో రూపొందించబడింది, డైరెక్టర్ల బోర్డుచే ఆమోదించబడింది మరియు ఈ విషయంలో ఆర్బీఐ పేర్కొన్న సంబంధిత మార్గదర్శకాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
• సంబంధిత భాగస్వాములందరి సమాచారం కోసం కంపెనీ ఈ ఎఫ్‌పిసిని తన వెబ్‌సైట్‌లో ప్రచురించింది.

అధిక వడ్డీ ఛార్జీల నియంత్రణ (Regulation of Excessive Interest Charged)

• వడ్డీ రేట్లు మరియు ప్రాసెసింగ్ మరియు ఇతర ఛార్జీలను నిర్ణయించడంలో కంపెనీ తగిన అంతర్గత సూత్రాలు మరియు విధానాలను రూపొందించింది.
• రుణాలు మరియు అడ్వాన్స్‌లపై వసూలు చేయాల్సిన వడ్డీ రేటును నిర్ణయించడానికి నిధుల వ్యయం, మార్జిన్ మరియు రిస్క్ ప్రీమియం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని కంపెనీ డైరెక్టర్ల బోర్డు వడ్డీ రేటు నమూనాను ఆమోదించింది.
• వడ్డీ రేటు మరియు రిస్క్ వర్గీకరణ కంపెనీ వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంచబడుతుంది. వడ్డీ రేటులో మార్పు వచ్చినప్పుడు వెబ్‌సైట్‌లోని సమాచారం నవీకరించబడుతుంది. వడ్డీ రేటు వార్షిక ప్రాతిపదికన ఉంటుంది.

ఎన్‌బిఎఫ్‌సిలు విధించే అధిక వడ్డీపై ఫిర్యాదులు (Complaints Regarding Excessive Interest)

ఎన్‌బిఎఫ్‌సి రంగంలో అధిక వడ్డీ రేట్లు మరియు ఛార్జీలపై కస్టమర్ల ఫిర్యాదులకు సంబంధించి రిజర్వ్ బ్యాంక్ నుండి మార్గదర్శకాలను అందుకున్నట్లు కంపెనీ అంగీకరిస్తుంది. వడ్డీ రేట్లు కంపెనీ అంతర్గత విధానాలు మరియు మార్కెట్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా నిర్ణయించబడుతున్నప్పటికీ, అటువంటి రేట్లు మరియు ఛార్జీలు న్యాయమైనవి, పారదర్శకమైనవి మరియు సమర్థనీయమైనవని నిర్ధారించడానికి కంపెనీ కట్టుబడి ఉంది. తన ధరల విధానాలు స్థిరమైనవి, సహేతుకమైనవి మరియు పటిష్టమైన ఆర్థిక సూత్రాలు మరియు నియంత్రణ అంచనాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయని కంపెనీ విశ్వసిస్తుంది.

ఎన్‌బిఎఫ్‌సిల ద్వారా ఫైనాన్స్ చేయబడిన వాహనాల స్వాధీనం (Repossession of Financed Vehicles)

కంపెనీ రుణగ్రహీతతో చేసుకున్న ఒప్పందంలో చట్టబద్ధంగా అమలు చేయగల రీ-పొసెషన్ (తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునే) నిబంధనను కలిగి ఉంది. పారదర్శకతను నిర్ధారించడానికి, ఒప్పందం యొక్క నిబంధనలు మరియు షరతులు క్రింది వివరాలను కూడా కలిగి ఉంటాయి:

1. స్వాధీనం చేసుకునే ముందు నోటీసు వ్యవధి;
2. నోటీసు వ్యవధిని మినహాయించగల పరిస్థితులు;
3. సెక్యూరిటీని స్వాధీనం చేసుకునే చట్టబద్ధమైన విధానం;
4. ఆస్తి విక్రయం/వేలానికి ముందు రుణం తిరిగి చెల్లించడానికి రుణగ్రహీతకు చివరి అవకాశం కల్పించే నిబంధన;
5. రుణగ్రహీతకు తిరిగి స్వాధీనం అప్పగించే విధానం; మరియు
6. ఆస్తి విక్రయం/వేలం వేసే విధానం.

అటువంటి నిబంధనలు మరియు షరతుల కాపీ రుణగ్రహీతకు ఇవ్వబడుతుంది. రుణ మంజూరు/పంపిణీ సమయంలో రుణ ఒప్పందం కాపీని మరియు అన్ని అనుబంధాల కాపీలను కంపెనీ అన్ని రుణగ్రహీతలకు తప్పనిసరిగా అందజేస్తుంది.

శారీరక / దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి రుణ సౌకర్యాలు (Loan Facilities for Differently Abled)

దివ్యాంగత్వ కారణంతో శారీరక / దృష్టి లోపం ఉన్న దరఖాస్తుదారులకు రుణ సౌకర్యాలతో సహా ఉత్పత్తులు మరియు సౌకర్యాలను అందించడంలో కంపెనీ ఎలాంటి వివక్ష చూపదు. వివిధ వ్యాపార సౌకర్యాలను పొందడానికి కంపెనీ యొక్క అన్ని శాఖలు అటువంటి వ్యక్తులకు అన్ని విధాలా సహాయం అందిస్తాయి. అన్ని స్థాయిల ఉద్యోగుల కోసం నిర్వహించే శిక్షణా కార్యక్రమాలలో చట్టం మరియు అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల ద్వారా దివ్యాంగులకు హామీ ఇవ్వబడిన హక్కులతో కూడిన తగిన మాడ్యూల్‌ను కంపెనీ చేర్చుతుంది. ఇంకా, కంపెనీ ఇప్పటికే ఏర్పాటు చేసిన ఫిర్యాదుల పరిష్కార యంత్రాంగం కింద దివ్యాంగుల సమస్యల పరిష్కారాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.